W Twoim organizmie żyje cały ekosystem – biliony mikroorganizmów, które każdego dnia współdziałają z organizmem. Ten ekosystem, nazywany mikrobiomem jelitowym, pełni funkcje wykraczające poza trawienie. Pomaga rozkładać składniki pożywienia, uczestniczy w naturalnych mechanizmach obronnych, wytwarza związki potrzebne organizmowi oraz komunikuje się z mózgiem i wpływa na właściwe działanie układu odpornościowego.
Aby ten ekosystem działał prawidłowo, potrzebuje równowagi. Zróżnicowane bakterie tworzą wspólnotę, w której wzajemnie na siebie oddziałują. Gdy mikrobiom pozostaje w równowadze, organizm może sprawniej wykorzystywać składniki odżywcze, chronić się przed niepożądanymi mikroorganizmami i utrzymywać stabilne środowisko wewnętrzne.
Codzienne czynniki, takie jak stres, sposób odżywiania, leki czy styl życia, mogą zaburzać tę równowagę. Możesz zauważyć to w pracy układu trawiennego, reakcji organizmu na obciążenia lub wahaniach energii. Zaburzenia mikrobiomu mogą oddziaływać na kilka funkcji jednocześnie, ponieważ jelita pozostają w ścisłej relacji z innymi układami organizmu.
Dbanie o równowagę mikrobiomu nie sprowadza się więc do jednego efektu. Chodzi o wspieranie całej sieci wzajemnie powiązanych procesów w organizmie.
Jelita nie działają w izolacji. Są częścią połączonego systemu obejmującego układ trawienny, odpornościowy i wewnętrzną komunikację organizmu, w tym komunikację z mózgiem.
Zrozumienie tych zależności pomaga spojrzeć na jelita szerzej.
Jelita, mózg i układ odpornościowy pozostają w stałym dialogu. Tworzą dynamiczną, wzajemnie powiązaną sieć łączącą barierę jelitową, aktywność układu odpornościowego z informacjami z mózgu.
Równowaga mikrobiomu jest uznawana za ważny element ogólnego dobrostanu, naszego samopoczucia i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
W produktach zawierających szczepy bakterii o jakości probiotyku nie decyduje liczba szczepów bakterii, lecz to, jak starannie i celowo opracowano formułę.
Najważniejsze są:
To proces oparty na nauce: od dokładnej identyfikacji szczepu po potwierdzenie wybranych szczepów w badaniach klinicznych.
Identyfikacja
szczepu
Analiza
bioinformatyczna
Profilowanie metabolitów funkcjonalnych biorących udział w procesach metabolicznych i immunologicznych
Potwierdzenie
kliniczne
Witaminy i składniki mineralne z żywności oraz suplementów docierają do jelit.
Niektóre witaminy oraz mikroelementy mogą wpływać na wzrost i aktywność korzystnych bakterii jelitowych.
Mikrobiom jelitowy pozostający w równowadze wspiera prawidłowe funkcjonowanie jelit i ogólne samopoczucie.
To zależność dwukierunkowa: witaminy oraz mikroelementy mogą wpływać na bakterie jelitowe, a bakterie jelitowe – na sposób wykorzystywania składników odżywczych.
To, co jesz, jest jednym z najsilniejszych codziennych czynników wpływających na mikrobiom. Zróżnicowana dieta bogata w błonnik pomaga odżywiać korzystne bakterie, natomiast dieta silnie przetworzona lub niezbilansowana może ograniczać różnorodność i zaburzać równowagę.
Przewlekły stres oddziałuje nie tylko na samopoczucie, lecz także na jelita. Poprzez oś jelita-mózg sygnały z mózgu mogą wpływać na działanie mikrobiomu i na funkcjonowanie układu trawiennego.
Niektóre leki, zwłaszcza antybiotyki, mogą zmieniać skład mikrobiomu jelitowego. Wpływ zależy od rodzaju preparatu, czasu stosowania i indywidualnych uwarunkowań.
Nieregularny sen, mała aktywność fizyczna lub zaburzony rytm dnia mogą osłabiać stabilność mikrobiomu. Stałe nawyki sprzyjają jego odporności i regeneracji.
Infekcje, podróże, higiena i ekspozycja na różne czynniki środowiskowe mogą zmieniać skład mikrobiomu. Wchodzą one w ciągłe interakcje z ekosystemem jelit i wpływają na jego stabilność.
Mikrobiom człowieka to ogół mikroorganizmów żyjących w naszym ciele i na jego powierzchni. Różne części ciała – m.in. jelita, jama ustna, skóra i drogi rodne – mają własne mikrobiomy. Są one odmienne, ale pozostają ze sobą powiązane i mogą oddziaływać na siebie poprzez układ odpornościowy, metabolizm oraz wytwarzane substancje.
Mikrobiom jelitowy jest największą i najbardziej zróżnicowaną społecznością mikroorganizmów w organizmie. Pozostaje w stałej interakcji z naszym ciałem i pełni funkcje wykraczające poza same jelita. Poprzez wytwarzane substancje i przekazywane sygnały jest ściśle związany z układem odpornościowym i mózgiem. Zależności te określa się jako osie jelita-układ odpornościowy i jelita-mózg. Pokazują one, jak silnie jelita łączą się z ogólnym zdrowiem i samopoczuciem.
Nasze enzymy trawienne nie rozkładają wszystkich składników pożywienia. Wtedy ważną rolę przejmują bakterie jelitowe. Pomagają trawić m.in. niektóre rodzaje błonnika i skrobi opornej, które w innym przypadku przeszłyby przez przewód pokarmowy w dużej mierze niestrawione. W tym procesie powstają przydatne związki, takie jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, wykorzystywane przez komórki jelit i uczestniczące w innych procesach organizmu.
Nie wszystkie bakterie są takie same. Nawet szczepy należące do tego samego gatunku mogą mieć różne właściwości, dlatego znaczenie ma dokładne określenie szczepu.
Przy wyborze szczepów bakterii do probiotyków bierze się pod uwagę kilka czynników: jednoznaczną identyfikację szczepu, jego bezpieczeństwo i jakość, stabilność podczas przechowywania oraz dostępność badań dotyczących właśnie tego szczepu.
Badacze analizują również zachowanie szczepu w warunkach zbliżonych do panujących w przewodzie pokarmowym oraz cechy istotne dla planowanej formuły. Wyniki badań są swoiste tylko dla danego szczepu. Rezultatów uzyskanych dla jednego szczepu nie można automatycznie przenosić na inny, nawet jeśli oba należą do tego samego gatunku bakterii.
Przed zastosowaniem szczep jest dokładnie oceniany. Naukowcy potwierdzają jego tożsamość i sprawdzają, czy spełnia określone wymagania jakościowe oraz czy nie zawiera niepożądanych mikroorganizmów ani cech.
Ocenia się także, jak bakterie znoszą proces produkcji i przechowywanie. Ponieważ są żywymi mikroorganizmami, wpływają na nie m.in. temperatura, wilgoć i tlen. Odpowiednie metody produkcji oraz opakowanie pomagają utrzymać zakładaną liczbę żywych bakterii przez cały okres przydatności produktu.
Niekoniecznie. Większa liczba szczepów nie oznacza automatycznie lepszego probiotyku. Niektóre produkty zawierają jeden starannie wybrany szczep, a inne łączą ich kilka. Znaczenie ma to, jakie szczepy zastosowano i dlaczego je wybrano. Nawet szczepy należące do tego samego gatunku mogą mieć różne właściwości. Przy łączeniu kilku szczepów ważne jest również, aby były ze sobą kompatybilne i odpowiednie dla danej formuły.
Liczba szczepów jest więc tylko jednym z elementów. Ważniejsze są konkretne szczepy, wiedza naukowa na ich temat oraz uzasadnienie ich samodzielnego lub łącznego zastosowania.
